Biên soạn: Đội ngũ kỹ thuật VINASHARK · Cập nhật lần cuối: 14/10/2026 

Tóm tắt nhanh

• Bộ Xây dựng ban hành QCVN 04-3:2026/BXD kèm Thông tư 61/2026/TT-BXD ngày 30/7/2026.

• Quy chuẩn có hiệu lực từ 1/2/2027 và thay thế QCVN 09:2017/BXD.

• Áp dụng bắt buộc khi thiết kế, xây mới hoặc cải tạo công trình có tổng diện tích sàn từ 2.500 m² trở lên.

• Gồm 5 nhóm nội dung: vỏ công trình, thông gió và điều hòa không khí, chiếu sáng, thiết bị điện khác (có thang máy, thang cuốn, đun nước nóng) và kiểm soát hiệu quả năng lượng.

• Dự án đã được phê duyệt, hoặc đã được thẩm định (hay đã nộp hồ sơ thẩm định) báo cáo nghiên cứu khả thi trước ngày hiệu lực tiếp tục theo QCVN 09:2017/BXD.

QCVN 04-3:2026/BXD là gì?

Đây là Phần 3 của quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về công trình dân dụng, có tên đầy đủ là Công trình xây dựng sử dụng năng lượng hiệu quả. Quy chuẩn đặt ra các yêu cầu kỹ thuật và quản lý bắt buộc nhằm kiểm soát việc sử dụng năng lượng trong thiết kế, xây mới, cải tạo và vận hành công trình. Nó thay thế QCVN 09:2017/BXD, ban hành năm 2017.

Công trình nào thuộc phạm vi áp dụng?

Theo các thông tin đã công bố, quy chuẩn áp dụng cho công trình, hoặc hỗn hợp công trình, có tổng diện tích sàn từ 2.500 m² trở lên khi thiết kế, xây mới hoặc cải tạo. Các tòa nhà văn phòng, khách sạn, trung tâm thương mại và tổ hợp phức hợp quy mô lớn có khả năng thuộc nhóm này. Bạn nên đối chiếu tổng diện tích sàn và loại công trình của dự án với văn bản gốc.

Năm nhóm yêu cầu và ý nghĩa với dự án

Điểm mới đáng chú ý: kiểm soát khi vận hành

So với cách tiếp cận trước đây chủ yếu tập trung vào thiết kế, quy chuẩn mới bổ sung việc đo lường, theo dõi và đánh giá mức tiêu thụ năng lượng thực tế trong quá trình vận hành. Phần kiểm soát hiệu quả năng lượng áp dụng cho giai đoạn vận hành công trình.

Với ban quản lý dự án, điều này kéo trách nhiệm đi xa hơn nghiệm thu bàn giao. Nên cân nhắc ngay từ thiết kế việc bố trí điểm đo, hệ thống ghi nhận dữ liệu và người chịu trách nhiệm theo dõi sau khi đưa vào sử dụng.

Dự án của bạn theo quy chuẩn nào?

Quy chuẩn mới có điều khoản chuyển tiếp. Dưới đây là cách đọc dựa trên các thông tin đã công bố:

Dòng cuối là cách suy ra từ điều khoản chuyển tiếp. Với dự án cụ thể, hãy đối chiếu văn bản gốc và tham khảo tư vấn pháp lý.

Sáu việc nên làm trước 1/2/2027

1. Xác định nhóm dự án: đối chiếu diện tích sàn, mốc phê duyệt và thẩm định để biết dự án theo quy chuẩn nào.

2. Đọc phần yêu cầu của từng hạng mục trong văn bản gốc, đặc biệt thang máy, thang cuốn và điều hòa thông gió.

3. Rà soát hồ sơ thiết kế các hạng mục cơ điện còn chưa chốt.

4. Cập nhật yêu cầu kỹ thuật trong hồ sơ mời thầu để nhà thầu và nhà cung cấp chứng minh thiết bị đáp ứng quy chuẩn.

5. Yêu cầu tài liệu kỹ thuật chính hãng về hiệu suất năng lượng của thiết bị và lưu trong hồ sơ dự án.

6. Lập kế hoạch kiểm soát năng lượng khi vận hành: điểm đo, dữ liệu, trách nhiệm theo dõi.

VINASHARK có thể hỗ trợ gì?

VINASHARK cung cấp, tư vấn thiết kế và lắp đặt các hạng mục cơ điện nằm trong phạm vi quy chuẩn:

• Thiết bị thang máy, thang cuốn.

• Điều hòa không khí Hitachi/Panasonic, Mitsubishi Electric và chiller Trane

• Hệ thống làm nóng nước heat pump

• Giải pháp năng lượng tái tạo

• Hệ thống bãi đỗ xe thông minh và giải pháp Smart Home

Nếu dự án của bạn cần rà soát các hạng mục này theo quy chuẩn mới, đội ngũ kỹ thuật có thể tư vấn từ giai đoạn thiết kế đến nghiệm thu. Xem thêm dự án tiêu biểu, hoặc liên hệ tư vấn kỹ thuật, hotline 0947 066 767.

Câu hỏi thường gặp

Quy chuẩn có hiệu lực từ khi nào?

Thông tư 61/2026/TT-BXD có hiệu lực từ ngày 1/2/2027.

Quy chuẩn thay thế văn bản nào?

QCVN 09:2017/BXD.

Thang máy và thang cuốn có nằm trong phạm vi không?

Có. Chúng thuộc nhóm thiết bị điện khác, cùng động cơ điện và hệ thống đun nước nóng.

Công trình dưới 2.500 m² có phải tuân thủ không?

Theo các thông tin đã công bố, yêu cầu bắt buộc của quy chuẩn áp dụng cho công trình từ 2.500 m² sàn trở lên. Với công trình nhỏ hơn, bạn nên kiểm tra văn bản gốc và quy định địa phương.

Dự án đang chuẩn bị thẩm định thì theo quy chuẩn nào?

Xem bảng chuyển tiếp ở trên. Điểm mấu chốt là mốc thẩm định hoặc phê duyệt so với ngày 1/2/2027.

Nguồn tham khảo

• Thông tư 61/2026/TT-BXD ngày 30/7/2026 của Bộ Xây dựng ban hành QCVN 04-3:2026/BXD

• Báo Xây dựng: Bộ Xây dựng ban hành quy chuẩn về công trình xây dựng sử dụng năng lượng hiệu quả

• Cổng thông tin EVN: Bộ Xây dựng ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về công trình xây dựng sử dụng năng lượng hiệu quả

• Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về công trình xây dựng sử dụng năng lượng hiệu quả

Lưu ý: bài viết mang tính tham khảo, không thay thế văn bản gốc hoặc tư vấn pháp lý cho từng dự án cụ thể.